Тоғызқұмалақ ережелері

Тоғызқұмалақ — қазақтың ежелгі стратегиялық ойыны (UNESCO материалдық емес мәдени мұра тізіміне 2020 жылы енген).

Тақта

18 отау (екі қатарда 9-дан) + әр ойыншыға бір қазан. Басында әр отауда 9 құмалақ — барлығы 162 құмалақ.

Жүріс

• Сағат тіліне қарсы тарату.
• Отауда 1 құмалақ болса — ол келесі отауға жылжиды.
• Көп болса — біреуі сол отауда қалып, қалғаны келесі отауларға бір-бірден таратылады.

Ұту

Соңғы құмалақ қарсылас отауында тоқтап, сол отаудағы жалпы құмалақ саны жұп (2, 4, 6, 8...) болса — бәрі сіздің қазанға кетеді.

Тұздық

Соңғы құмалақ қарсылас отауында дәл 3 құмалақ жинаса — тұздық:

• Сізде тұздық әлі болмауы керек.
• Бұл отау қарсыластың 9-ыншы отауы (соңғы) болмауы керек.
• Қарсыластың тұздығымен симметриялы (бірдей нөмірлі) болмауы керек.

Тұздықтағы кез келген құмалақ ойыншы қазанына түседі.

Жеңіс

82 немесе одан көп құмалақ жинаған ойыншы жеңеді. Не жүруге отау қалмаса, ойын бітеді — қалған құмалақ қарсыласқа тиесілі болады.